{"id":3416,"date":"2021-07-05T20:31:01","date_gmt":"2021-07-05T20:31:01","guid":{"rendered":"http:\/\/leeuwardencityofliterature-staging.netlify.appproject\/magazine-letter\/vragenovervloed\/"},"modified":"2021-07-05T20:43:44","modified_gmt":"2021-07-05T20:43:44","slug":"vragenovervloed","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/","title":{"rendered":"Frage-oerfloed"},"content":{"rendered":"\n<p>Ein maaie 2021. De wr\u00e2ld laket \u00fas ta. Beammen yn farskgrien. De blommen op har moaist. Gelokkich is it dochs noch waarm wurden. Minder Nederlanners nei de IC. En de gesellige frijheid komt fluch tichter by. It is in tiid fan oerfloed.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tekst: Theunis Piersma I Yllustraasje: Willie Darktrousers I Foto: Pablo Mac\u00edas<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1061\" height=\"1500\" src=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vragenovervloed-zwaluwen_web.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3413\" srcset=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vragenovervloed-zwaluwen_web.jpg 1061w, https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vragenovervloed-zwaluwen_web-849x1200.jpg 849w, https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vragenovervloed-zwaluwen_web-424x600.jpg 424w, https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/vragenovervloed-zwaluwen_web-768x1086.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1061px) 100vw, 1061px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-medium-font-size\">It beg\u00fbn al yn maart. De earste skriezen kamen werom \u00fat West-Afrika. Earst noch yn groepkes, d\u00earnei twa oan twa yn pearkes, giene se op syk nei in geskikt briedplak yn fochtige blomrike greiden, krekt dy greiden d\u00ear\u2019t it ein maaie sa\u2019n wielderige blommesee is. Yn dat blommel\u00e2n tilt it foar har piken op fan de ynsekten.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Yn april folgen de earste boereswellen, doe de wytgatswellen en ein april de toerswellen. De floed hold oan en op hiemen en yn tunen mei kr\u00fbden, blommen en beamte ferskynden yn \u2019e rin fan maaie giele h\u00f4fsjongers, toarnhipperkes en feale miggesnappers. Al dizze f\u00fbgels komme \u00fat Afrika, se oerwinteren yn savannen en reinw\u00e2lden. Lyts en moedich stieken se de Sahara oer, en de Middell\u00e2nske See, en Spanje, Frankryk en Belgi\u00eb. Fiift\u00fbzen kilometer fleane om hjir te finen wat se d\u00ear net f\u00fbnen.<\/p>\n\n\n\n<p>Gean ris op in moai plak yn it park sitten, of miskien sels dyn eigen t\u00fan. Sjoch in skoft lang nei in \u00e2lde iik, of in grutte esk, in eskdoarn, Spaanske aak of grutte hagedoarn. Pak der leafst in fierrekiker by om yn \u2019e beamkr\u00fan te digerjen. Konsintrearje dy op it jonge grien, of sykje nei dy ljochtgriengiele h\u00f4fsjonger. Waanst dy yn in tropysk reinw\u00e2ld.<\/p>\n\n\n\n<p>Hjir by \u00fas bart elke maitiid wat spektakul\u00ears. Der spielt in golf fan grien en blom nei it noarden. Yn it sok d\u00earfan ferskine kloften bijen, flinters, tuorren, slakjes, michjes en libellen. As aaien of larven hawwe se har, ferburgen yn dea hout of fergetten gr\u00fbn, taret op it maitiidsfeest. Al dat libben docht libjen. De trekf\u00fbgels \u00fat it fiere Afrika komme der foar nei Frysl\u00e2n om, surfend op dy weach fan oerfloed, n\u00easten te bouwen, aaien te lizzen en jongen grut te krijen troch se fol te triuwen mei al dat wrimelguod.<\/p>\n\n\n\n<p>Yn sa\u2019n tiid fan oerfloed kin autoriden lestich w\u00eaze. Teminsten, as der \u00fbnder it riden fan A nei B in soad bistkes tsjin it foarr\u00fat kletse. Mannich brune stjerkes benimme in automobilist it sicht. Gebrek oan sicht wie hiel gewoan. Moast alle dagen dyn foarr\u00fat waskje. Of faker. Nachts wie it trouwens slimmer as oerdeis, want dan hiest nachtflinters. De Britske sjoernalist Michael McCarthy beskreau nachtflinters as snieflokken, wat hurder ast riedst, wat f\u00fbler it snijde. McCarthy giet al in skoftsje mei en fertelt hoe\u2019t hy fyftich jier lyn by ritten nei Londen wol twa kear yn \u2019e oere hoh\u00e2lde moast om syn foarr\u00fat te waskjen. No is dat al lang net mear sa, no fleane har \u00fbnder de ritten nei Londen op syn meast twa nachtflinters dea. Hoe faak waskje wy no it foarr\u00fat fan de auto noch? By in soad benzinepompen binne wetteramers en rutewiskers alteast net mear te finen.<\/p>\n\n\n\n<p>Der is sa folle mear, en sa sl\u00fbpendeweis, weiwurden. Yn it Ingel\u00e2n fan de jonge McCarthy, sa fertelt Derek Warren, in l\u00e2narbeider \u00fat Suffolk, wiene der altyd en oeral wytgatswellen. Yn elk h\u00fbs wennen minsken en oan elk h\u00fbs nestelen swellen. Yn Nederl\u00e2n sil dat grif net oars west ha. Mar as dat sa is, en no begjin ik \u00fbnger\u00east te wurden, dan binne wy yn it libben fan McCarthy (en dat fan my) mear as 98 prosint fan de wytgatswellen kwytrekke. Wytgatswellen libje fan fleanende ynsekten, de brune spatten op it autor\u00fat. De wytgatswellen binne dus kr\u00e9kt net \u00fatstoarn. Dit moat betsjutte dat har itensboarnen, dy ynsekten, ek kr\u00e9kt net hielendal ferdw\u00fbn binne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dat smyt sa\u2019n soad fragen op. Is it echt wier dat koartby omtrint alle swellen weiwurden binne? Hat it ferlies oan greidef\u00fbgels deselde oarsaak as it ferlies oan swellen? De piken fan ljippen en skriezen ite ommers ek ynsekten. En w\u00ear\u00f3m is der dan safolle wrimelguod ferdw\u00fbn? Hat dat te krijen mei it betegeljen fan tunen? Mei it br\u00fbken fan Roundup op de oprit en yn \u2019e t\u00fan, of mei de ynsektedeadzjende fliebannen foar de h\u00fbn?<\/p>\n\n\n\n<p>Hat it \u00fat te stean mei de yntinsyf bedonge raaigersikkers dy\u2019t in grut part fan Frysl\u00e2n bedekke? Of mei dy aardige r\u00f4ze coatings fan de maiskerlen, coatings mei tige effektive senuwgiffen dy\u2019t derfoar soargje dat al dat metershege mais foar bledluzen en oare s\u00fbgjende ynsekten deadlik is? Of leit it oan it effektyf \u00fbntwjirmjen fan de kij en skiep, oan de \u00fbntwjirmingsmiddels dy\u2019t mei poep en pis yn de greide tel\u00e2ne komme? Meane de boeren no te betiid? Of stean der yn it boerel\u00e2n gewoan te min b\u00fbterblommen? En wat no as de brousels mei de drege nammen, dy\u2019t sa geweldich effektyf ynsekten deadzje, ek ferkeard binne foar \u00fas s\u00fbnens?<br>Ein maaie, in tiid fan oerfloed, wilens ek in tiid dy\u2019t in oerfloed oan fragen by my opropt.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Theunis Piersma (1958) is heechlearaar Trekf\u00fbgelekology oan Rijksuniversiteit Groningen. As waadbiolooch is hy ferb\u00fbn oan it NIOZ op Tessel.<\/em> <em>Willie Darktrousers (Emiel Joorman \u00fat Donkerbroek) is yllustrator, striptekener, singer-songwriter en producer.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein maaie 2021. De wr\u00e2ld laket \u00fas ta. Beammen yn farskgrien. De blommen op har moaist. Gelokkich is it dochs noch waarm wurden. Minder Nederlanners nei de IC. En de gesellige frijheid komt fluch tichter by. It is in tiid fan oerfloed. Tekst: Theunis Piersma I Yllustraasje: Willie Darktrousers I Foto: Pablo Mac\u00edas It beg\u00fbn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":3412,"parent":3382,"menu_order":53,"template":"","project_type":[],"class_list":["post-3416","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ein maaie 2021. De wr\u00e2ld laket \u00fas ta. Beammen yn farskgrien. De blommen op har moaist. Gelokkich is it dochs noch waarm wurden. Minder Nederlanners nei de IC. En de gesellige frijheid komt fluch tichter by. It is in tiid fan oerfloed. Tekst: Theunis Piersma I Yllustraasje: Willie Darktrousers I Foto: Pablo Mac\u00edas It beg\u00fbn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Leeuwarden City of Literature\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-05T20:43:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/theunispiersma_pablomacias.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1727\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/\",\"name\":\"Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/theunispiersma_pablomacias.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-05T20:31:01+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-05T20:43:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-FY\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-FY\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/theunispiersma_pablomacias.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/theunispiersma_pablomacias.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1727},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/vragenovervloed\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Projecten\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Magazine LETTER\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/project\\\/magazine-letter\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Frage-oerfloed\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/\",\"name\":\"Leeuwarden City of Literature\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-FY\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature","og_description":"Ein maaie 2021. De wr\u00e2ld laket \u00fas ta. Beammen yn farskgrien. De blommen op har moaist. Gelokkich is it dochs noch waarm wurden. Minder Nederlanners nei de IC. En de gesellige frijheid komt fluch tichter by. It is in tiid fan oerfloed. Tekst: Theunis Piersma I Yllustraasje: Willie Darktrousers I Foto: Pablo Mac\u00edas It beg\u00fbn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/","og_site_name":"Leeuwarden City of Literature","article_modified_time":"2021-07-05T20:43:44+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1727,"url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/theunispiersma_pablomacias.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/","name":"Frage-oerfloed - Leeuwarden City of Literature","isPartOf":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/theunispiersma_pablomacias.jpg","datePublished":"2021-07-05T20:31:01+00:00","dateModified":"2021-07-05T20:43:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-FY","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-FY","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/#primaryimage","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/theunispiersma_pablomacias.jpg","contentUrl":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/theunispiersma_pablomacias.jpg","width":2560,"height":1727},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/vragenovervloed\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Magazine LETTER","item":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/project\/magazine-letter\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Frage-oerfloed"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/#website","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/","name":"Leeuwarden City of Literature","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-FY"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/3416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/project"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/3416\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/3382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"project_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.bwhsite.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project_type?post=3416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}